ในยุคที่ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับสุขภาพมากขึ้น ผลิตภัณฑ์ออร์แกนิค โดยเฉพาะผักออร์แกนิค จึงได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม หลายคนยังมีความเข้าใจผิดเกี่ยวกับผักออร์แกนิคและวิธีการปลูกผักในรูปแบบนี้อยู่หลายประการ
หลายคนมีความเข้าใจผิดว่าผักออร์แกนิค ผักปลอดสารพิษ และผักไฮโดรโปนิกส์ เป็นผักประเภทเดียวกัน บางคนเชื่อว่าการปลูกผักในสวนหลังบ้านโดยไม่ใช้สารเคมี หรือการปลูกผักภายใต้ผ้ากางมุ้ง ก็ถือเป็นการปลูกผักออร์แกนิคแล้ว แต่ในความเป็นจริง ผักออร์แกนิคหรือผักอินทรีย์มีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากผักประเภทอื่น ๆ หลายประการ ในบทความนี้ Thaimushroom Farm จะช่วยไขข้อสงสัยและแก้ไขความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการปลูกผักออร์แกนิคให้กระจ่างขึ้น
มารู้จัก “ผักออร์แกนิค” กันก่อน
ผักออร์แกนิค หรือผักเกษตรอินทรีย์ คือพืชผักที่ผลิตขึ้นภายใต้กระบวนการที่ควบคุมอย่างเข้มงวด เพื่อป้องกันการปนเปื้อนจากสารเคมีหรือสารเคมีสังเคราะห์ในทุกขั้นตอนของการผลิต ทำให้ผักออร์แกนิคมีความเป็นธรรมชาติสูง โดยการปลูกจะใช้วิธีการที่เลียนแบบสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติ และไม่ใช้สารเร่งการเติบโต ทำให้พืชเจริญเติบโตตามระยะเวลาที่ธรรมชาติกำหนด หากจำเป็นต้องใช้สารกำจัดศัตรูพืช จะต้องเป็นสารที่มาจากธรรมชาติเท่านั้น และหากใช้ปุ๋ยก็จะต้องเป็นปุ๋ยที่ได้จากธรรมชาติด้วยเช่นกัน
การปลูกผักออร์แกนิคต้องดำเนินการโดยปราศจากการใช้สารเคมี ซึ่งต้องการความเอาใจใส่และการเตรียมการที่ใช้เวลานาน เช่น ดินที่ใช้ปลูกต้องไม่มีสารเคมีปนเปื้อนมาเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 3 ปี และน้ำที่ใช้ก็ต้องสะอาดปราศจากสารเคมีเช่นกัน ทำให้ต้นทุนการผลิตผักออร์แกนิคสูงกว่าผักทั่วไป
ผักออร์แกนิคที่แท้จริงจะต้องได้รับการรับรองมาตรฐานจากหน่วยงานที่มีหน้าที่ตรวจสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์ออร์แกนิค ซึ่งเป็นองค์กรอิสระ เช่น สำนักงานมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ (Organic Agriculture Certification Thailand) IFOAM (International Federation of Organic Agriculture Movements) หรือ JAS (Japanese Agricultural Standard) ซึ่งเป็นมาตรฐานที่กำหนดโดยกระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมงของประเทศญี่ปุ่น โดยมาตรฐานนี้จะปรากฏบนฉลากของสินค้าที่ส่งออกหรือนำเข้าญี่ปุ่น เป็นต้น
ไขข้อข้องใจ แก้ความเข้าใจผิดของการปลูกผักแบบออร์แกนิค
﹒ผักออร์แกนิคคือผักปลอดสารพิษใช่หรือไม่
ผักปลอดสารพิษนั้น ในกระบวนการปลูกจะมีการใช้สารเคมีในระหว่างการเพาะปลูก แต่จะหยุดใช้สารเคมีในช่วงการเก็บเกี่ยวตามระยะเวลาที่กำหนด ทำให้ผักมีความปลอดภัยมากกว่าผักทั่วไป จึงเรียกว่า “ผักปลอดสาร” ซึ่งแตกต่างจากการปลูกผักแบบออร์แกนิคที่ไม่ใช้สารเคมีในทุกขั้นตอนของการปลูก ผักออร์แกนิคจึงต้องการความเอาใจใส่และความตั้งใจในการดูแลมากกว่า เพื่อรักษาความสด สะอาดตามธรรมชาติ และคุณค่าทางโภชนาการ
﹒ ผักไฮโดรโปนิกส์ คือผักออร์แกนิคใช่ไหม
ไฮโดรโปนิกส์ (Hydroponics) คือวิธีการปลูกผักโดยใช้น้ำแทนการใช้ดิน ซึ่งเป็นที่นิยมในพื้นที่ชุมชนเมืองที่มีข้อจำกัดในการหาพื้นที่ปลูก เนื่องจากไฮโดรโปนิกส์ไม่ใช้ดินเป็นสื่อปลูก ทำให้ไม่มีแหล่งสะสมธาตุอาหารตามธรรมชาติ จึงจำเป็นต้องใช้ปุ๋ยเคมีในการบำรุงพืช โดยการใส่ปุ๋ยจะทำผ่านทางน้ำ ดังนั้นการปลูกผักในระบบไฮโดรโปนิกส์จึงไม่ถือว่าเป็นการปลูกผักแบบออร์แกนิค
﹒ ผักออร์แกนิคชาวบ้านปลูกเองได้หรือเปล่า
การปลูกผักแบบออร์แกนิคในชุมชนหรือโดยชาวบ้านนั้นสามารถทำได้ โดยการปลูกพืชตามมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ที่ไม่ใช้สารเคมีในทุกขั้นตอนของการปลูก อย่างไรก็ตาม การขอรับมาตรฐานออร์แกนิคจากหน่วยงานอิสระมักมีค่าใช้จ่ายในการตรวจสอบที่สูง จึงมีการจัดตั้งระบบ “ชุมชนรับรอง” โดยสมาพันธ์เกษตรอินทรีย์นานาชาติ (IFOAM – Organic International) ร่วมกับหน่วยงานระหว่างประเทศและองค์กรท้องถิ่นหลายแห่ง เพื่อให้การรับรองมาตรการปลูกผักออร์แกนิคแก่ชุมชน ซึ่งถือเป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการขอรับการรับรองมาตรฐานออร์แกนิค
ผักออร์แกนิคคือผักที่ปลูกโดยใช้กระบวนการธรรมชาติทั้งหมด เติบโตด้วยสารอาหารจากธรรมชาติ ปราศจากสารเคมี เมล็ดพันธุ์ที่ใช้ไม่มีการปรับแต่งพันธุกรรม ทำให้สามารถเรียกได้ว่าเป็นอาหารที่มาจากธรรมชาติ 100% ไม่มีสารพิษเจือปนเลย
ผักออร์แกนิคเป็นทางเลือกอาหารที่ปลอดภัยและมีแร่ธาตุสูงกว่าผักที่ปลูกด้วยสารเคมี ทำให้ผักออร์แกนิคได้รับความนิยมในกลุ่มคนรักสุขภาพอย่างมาก เนื่องจากการบริโภคผักที่ปราศจากสารเคมีและสารพิษจะช่วยลดความเสี่ยงต่อโรคต่างๆ ที่เกิดจากการสะสมสารพิษในร่างกาย นอกจากนี้ยังช่วยฟื้นฟูสุขภาพให้แข็งแรง สดชื่น และดูดีขึ้น เพราะได้รับสารอาหารที่อุดมไปด้วยแร่ธาตุจากธรรมชาติ