คู่มือการเพาะเลี้ยงเห็ดนางรมดำ

การเพาะเลี้ยงและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม 

ในการทำให้เห็ดเกิดดอก โรงเรือนที่เหมาะสำหรับการเพาะเห็ดนางฟ้า ควรเป็นโรงเรือนที่สามารถเก็บความชื้นได้ดี มีความชื้นสัมพัทธ์ประมาณ 80-85% อุณหภูมิที่ดีที่สุดสำหรับการเกิดดอกคือ 25-30 องศาเซลเซียส มีระบบถ่ายเทอากาศดีและสะดวกต่อการทำความสะอาด สังเกตดูว่าก้อนเชื้อนั้นมีเส้นใยเดินเต็มถุงแล้ว ควรปล่อยทิ้งไว้สักระยะหนึ่ง เพื่อให้เส้นใยรัดตัวและสะสมอาหาร ก่อนนำไปเปิดฝาก้อนเชื้อเพื่อทำให้เกิดดอก 

***วิธีวางก้อนเชื้ออาจวางในลักษณะแนวนอนบนชั้นวางช้อนๆกันไม่ควรเกิน15ชั้นและควรมีช่องให้อากาศถ่ายเทอย่างเพียงพอไม่ควรอยู่ในพื้นที่ที่มีลม อาจทำให้หน้าก้อนและดอกแห้งเห็ดจะโตไม่เต็มที่  

***วิธีการควบคุมความชื้นในระยะแรก หากไม่ได้เพาะในช่วงปลายฝนต้นหนาว ซึ่งมีอุณหภูมิและความชื้นที่พอเหมาะอาจใช้วิธีการพ่นน้ำฝอย ๆ หรือรดน้ำที่พื้นโรงเพาะบ่อย ๆได้ อย่าให้ความชื้นขาด 

การเปิดดอก 

ทางฟาร์มจะระบุวันเปิดฝาจุกให้โดยประมาณ หลังจากเปิดฝาจุกแล้วแล้ว เริ่มให้น้ำจากบริเวณรอบ ๆ โรงเรือนหรือบริเวณพื้น โรงเรือนก่อนเพื่อให้เห็ดปรับสภาพได้ หลังการเปิดฝาจุกออกควรรดน้ำคุมความชื้นให้สม่ำเสมอที่ 80-85% อย่าให้ขาดเด็ดขาด ระวังอย่าให้น้ำเข้าหน้าก้อนเด็ดขาด อาจก่อให้เกิดเชื้อราได้และโรคเห็ดได้ ใช้วิธีการรดน้ำบนก้อนหรือรอบบริเวณบ่อยๆ เพื่อปรับความชื้นให้คงที่  

การเก็บผลผลิต 

การเก็บเห็ดนางฟ้าควรเก็บในขณะที่กลุ่มของดอกเห็ดยังไม่บานเต็มที่ และควรเก็บเห็ดทั้งกลุ่ม ไม่ควรเลือกเก็บเฉพาะดอกใหญ่ในกลุ่มเดียวกัน เพราะจะทำให้ดอกอื่นๆในกลุ่มนั้นฝ่อเสียหายทั้งกลุ่ม การเก็บให้ใช้มือจับโคนดอกแล้วดึงออกเบาๆไม่ควรใช้มีดตัด เพราะจะทำให้ส่วนของโคนก้านที่เหลือติดอยู่เน่าและสร้างความเสียหายได้ จากนั้นจึงใช้มีดคมๆตัดสิ่งสกปรกที่ติดมากับโคนดอกทิ้งไป จึงสามารถนำมาบริโภคได้ หลังจากเก็บดอกทั้งหมดแล้ว ควรทำความสะอาดหน้าก้อนโดยใช้ปลายช้อนแคะตอเห็ดที่ขาดคาหรือก้อนที่ยังไม่ออกดอก ขูดเอาเมล็ดข้าวฟ่างออก ขูดถึงผิวขี้เลื่อยเท่านั้น ห้ามแคะลึก หลังจากนั้นควรงดน้ำประมาณ 2-3 วัน เพื่อให้เห็ดได้พักตัวและสะสมอาหารในการสร้างดอกครั้งต่อไป การออกดอกแต่ระรอบใช้เวลา 6-15 วัน/ครั้ง อยู่ที่ผู้ดูแลเป็นหลัก ก้อนเชื้อเห็ดมีอายุการเก็บดอกได้ 4-6 เดือน 1 ก้อนสามารถผลิตดอกเห็ดได้เฉลี่ย 400-600 กรัม   

โรค 

1.เชื้อราและแบคทีเรียต่างๆ 

หากเป็นเห็ดนางรมดำมักจะมีปัญหาเรื่องเชื้อราในช่วงเดือนแรกและจะเกิดง่ายในช่วงฤดูฝนและฤดูหนาว ช่วงที่อากาศเปลี่ยนแปลงบ่อยๆ โดยเฉพาะราเขียว ซึ่งเป็นราที่สร้างความเสียหายให้กับเห็ดหลายชนิดและในขั้นตอนการเพาะ หากไม่มีการดูแลรักษาที่ดี 

2.โรคแมลง 

ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นมักพบในช่วงที่เห็ดออกดอก อาจพบปัญหาแมลงเข้าทำลายดอกเห็ด โดยเฉพาะพวกแมลงหวี่ และไร เนื่องจากเห็ดนางฟ้าภูฐานจะมีกลิ่นหอม 

วิธีการป้องกัน 

ให้ใช้ชีวภาพฉีดบริเวณรอบๆโรงเรือนหรือหากพบการทำลายก้อนเชื้อเห็ดให้รีบกำจัดออกไปทันที